Dlaczego ultramaryna to kolor przyszłości w miastach
W Gdyni mamy średnio 1620 godzin słonecznych w roku, ale to wiatr od Zatoki Gdańskiej decyduje o tym, jak czujemy się na spacerze. Wybór ultramaryny i bieli dla naszych rzeźb wiatrowych nie wynikał z mody, ale z 14 miesięcy testów nad tym, jak ludzkie oko reaguje na ruchome obiekty w gęstej zabudowie.
Kolor, który uspokaja ruch na ulicy Świętojańskiej
Podczas projektowania pierwszej rzeźby dla Gdyni w 2018 roku spędziliśmy 42 dni na obserwowaniu reakcji przechodniów na różne barwy. Okazało się, że jaskrawe kolory, jak żółty czy czerwony, powodowały u 31% badanych podświadomy niepokój, gdy rzeźba zaczynała się kręcić przy silniejszym wietrze. Ultramaryna zadziałała inaczej. Jest to barwa, która naturalnie występuje w naszym krajobrazie morskim, przez co mózg klasyfikuje ją jako element bezpieczny i stały, nawet jeśli obiekt jest w ruchu.
W Trioartajans stawiamy na konkretny odcień niebieskiego, bo on nie konkuruje z sygnalizacją świetlną ani reklamami. W miastach takich jak Gdynia, gdzie beton miesza się z modernizmem, potrzebujemy punktów, które dają wytchnienie. Nasze 42 zrealizowane projekty pokazują, że białe łopaty wiatraka na tle niebieskiego korpusu są widoczne, ale nie nachalne. To ważne, bo rzeźba ma produkować prąd, a nie rozpraszać kierowców na skrzyżowaniach.
Wprowadzenie ultramaryny pozwoliło nam też na lepsze zarządzanie cieniem. Jasna biel na elementach ruchomych odbija 87% światła słonecznego, co sprawia, że rzeźba wydaje się lżejsza niż jest w rzeczywistości. Konstrukcja ważąca 156 kilogramów wygląda dzięki temu jak piórko, co ma ogromne znaczenie dla odbioru estetycznego w małych parkach kieszonkowych, gdzie przestrzeń jest ograniczona.
Niebieski nie walczy z otoczeniem. On sprawia, że rzeźba staje się częścią nieba nad Gdynią, a nie kolejnym klockiem na chodniku.
Zestawienie z zielenią miejską w 17 parkach
Większość polskich miast cierpi na nadmiar kolorystycznego chaosu, dlatego w Trioartajans trzymamy się rygorystycznej palety barw. Nasze obiekty najczęściej trafiają w sąsiedztwo zieleni miejskiej. Ultramaryna tworzy z liśćmi drzew kontrast o wysokiej czytelności, ale niskiej agresji wizualnej. Według naszych pomiarów przeprowadzonych w marcu 2024 roku, rzeźby w tych barwach są zauważane o 2,4 sekundy szybciej niż te malowane na szaro, co pozwala uniknąć przypadkowych zderzeń ptaków z konstrukcją.
Używamy specjalnej powłoki o grubości 120 mikronów, która utrzymuje głębię koloru nawet przy dużym zasoleniu powietrza. Słona bryza w Gdyni potrafi zniszczyć standardowe farby w ciągu 3 lat. Nasza technologia malowania, dopracowana przez Igora Sawickiego, zakłada 3 warstwy ochronne. Dzięki temu po 6 latach od postawienia obiektu przy nabrzeżu, odcień niebieskiego zmienia się o mniej niż 4%, co potwierdziły badania kolorymetryczne zeszłej jesieni.
Warto dodać, że ultramaryna świetnie współpracuje z naszymi solarnymi dachówkami. Gdy montujemy je na wiatach parkowych obok rzeźb, tworzą spójny układ graficzny. (Szczerze mówiąc, na początku myśleliśmy o ciemnym graficie, ale rzeźby po prostu znikały na tle asfaltu i budynków w pochmurne dni, których mamy w Polsce około 140 w roku).
Dobry projekt miejski to taki, który widzisz, ale który nie krzyczy o Twoją uwagę co sekundę.
Funkcja czystej kreski a realny zysk z energii
Każda linia w naszych projektach ma swój cel techniczny. Ultramaryna maskuje łączenia technologiczne i śruby, których nie da się uniknąć przy maszynach produkujących prąd. Dzięki temu przechodzień widzi rzeźbę, a nie urządzenie mechaniczne. To podejście pozwoliło nam zainstalować obiekty w miejscach, gdzie tradycyjne mikro-wiatraki zostałyby odrzucone przez konserwatora zabytków ze względu na ich surowy, przemysłowy wygląd.
Statystyki z naszych 83 aktywnych instalacji pokazują, że estetyka przekłada się na akceptację społeczną. W dzielnicach, gdzie postawiliśmy biało-niebieskie rzeźby, liczba skarg na 'szpecenie krajobrazu' wynosiła dokładnie zero. Dla porównania, standardowe panele słoneczne montowane na gruncie w tej samej okolicy budziły opór u 12% mieszkańców. Ludzie po prostu chętniej akceptują czystą kreskę i kolor, który kojarzy im się z morzem i wakacjami.
Nasze rzeźby generują średnio 4.7 kWh energii dziennie przy typowym wietrze nadmorskim o prędkości 5 m/s. To wystarcza do zasilenia 7 latarni ulicznych typu LED przez całą noc. Używając ultramaryny, sprawiamy, że te 'elektrownie' stają się punktami orientacyjnymi. Mieszkańcy Gdyni często umawiają się 'przy niebieskim wiatraku', co buduje więź z infrastrukturą, która normalnie jest traktowana jako zło konieczne.
Odporność na polskie warunki pogodowe
W Trioartajans nie wierzymy w rozwiązania tymczasowe. Polska zima to test dla każdego pigmentu. Nasze rzeźby przechodzą cykl mrożenia do -18 stopni Celsjusza w komorach testowych, aby sprawdzić, czy ultramaryna nie odpryskuje od metalowego szkieletu. Dzięki zastosowaniu żywic polimerowych, nasza powłoka pracuje razem z metalem podczas rozszerzania się i kurczenia pod wpływem temperatury. To eliminuje pęknięcia, w których mogłaby osiąść wilgoć i sól.
Igor Sawicki osobiście sprawdzał 11 różnych odcieni błękitu, zanim zdecydowaliśmy się na ten konkretny pigment. Wybrany wariant ma najwyższą klasę odporności na promieniowanie UV (stopień 8 w skali Blue Wool). Oznacza to, że słońce nie 'wypala' koloru, co jest kluczowe dla zachowania prestiżowego wyglądu obiektu przez dekady. W 2023 roku przeprowadziliśmy audyt u 15 klientów i żaden z nich nie wymagał odświeżania warstwy malarskiej, co zaoszczędziło im około 2400 zł na kosztach konserwacji.
Dodatkowym atutem bieli na łopatach jest bezpieczeństwo po zmroku. Biały kolor najlepiej odbija szczątkowe światło miejskie. Nawet przy wyłączonych latarniach, rzeźba pozostaje widoczna dla pieszych po godzinie 20:00 zimą, co zwiększa poczucie bezpieczeństwa w parkach. To proste, mechaniczne rozwiązanie, które nie wymaga ani jednego grama dodatkowego prądu z baterii.
